Καλοήθεις ογκοι δέρματος

Το δέρμα αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος. Στους ενήλικες έχει κατά μέσο όρο βάρος 4 kg και επιφάνεια 1.8m2. Αποτελείται από 3 στιβάδες, την επιδερμίδα, το χόριο και το υποδόριο λίπος, και από τα εξαρτήματα του δέρματος.

Η επιδερμίδα αποτελεί τo 5% του πάχους του δέρματος και σχηματίζεται από ένα πολύστιβο κερατινοποιημένο επιθήλιο. Περιλαμβάνει τα κερατινοκύτταρα που είναι τα κύρια κύτταρα της επιδερμίδας και σχηματίζουν ένα προστατευτικό στρώμα κερατίνης στην επιφάνειά της, τα μελανοκύτταρα τα οποία παράγουν τη μελανίνη που προστατεύει το δέρμα από την υπεριώδη ακτινοβολία και άλλα κύτταρα που παίζουν ρόλο στην ανοσία ή λειτουργούν ως μηχανοϋποδοχείς.

Το χόριο αποτελεί το 95% του πάχους του δέρματος και περιλαμβάνει ίνες κολλαγόνου και ελαστίνης, πρωτεογλυκάνες (ειδικές δομικές ίνες όπως το υαλουρονικό οξύ), τριχοειδή αγγεία, νεύρα, μυς, λίπος και κύτταρα που συμμετέχουν στην άμυνα του οργανισμού.

Τα εξαρτήματα του δέρματος είναι οι τρίχες, οι ιδρωτοποιοί αδένες και οι σμηγματογόνοι αδένες, και βρίσκονται μέσα στο χόριο ή μέσα στο υποδόριο λίπος.

Η λειτουργία του δέρματος περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την προστασία από το περιβάλλον, την υπεριώδη ακτινοβολία, τα μικρόβια, την απώλεια υγρών, ενώ συμμετέχει στη θερμορύθμιση, την αισθητικότητα και τον ανοσολογικό μηχανισμό του οργανισμού.

Κύστεις

Διακρίνονται σε επιδερμοειδείς, δερμοειδείς και κύστεις από παγίδευση.

Οι επιδερμοειδείς κύστεις (παλαιότερα λέγονταν και σμηγματογόνες κύστεις) προέρχονται από τους αδένες του δέρματος που παράγουν το σμήγμα, το οποίο αποβαλλόμενο μέσω ενός λεπτού σωλήνα ή πόρου στην επιφάνεια, δημιουργεί τη λιπαρότητα του δέρματος. Όταν ο πόρος αυτός φράξει, τότε το σμήγμα συσσωρεύεται στον αδένα, ο οποίος μετατρέπεται σε κύστη. Χρειάζονται χειρουργική αφαίρεση, διότι συνήθως συνεχίζουν να μεγαλώνουν, αλλά και διότι εύκολα μπορούν να διαπυηθούν και να μετατραπούν σε αποστήματα. Αφαιρούνται με τοπική αναισθησία.
Οι δερμοειδείς κύστεις είναι συγγενείς και εμφανίζονται συνήθως γύρω (έξω) από τα μάτια, ή στη μέση γραμμή, στο μέτωπο. Σπανίως μπορεί να έχουν και ενδοκρανιακή επέκταση, και γι’ αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από ειδικό χειρουργό.
Οι κύστεις από παγίδευση οφείλονται σε παγίδευση επιδερμικών στοιχείων στο υποδόριο λόγω τραυματισμού. Αφαιρούνται με τοπική αναισθησία.

Ξανθελάσματα

Τα ξανθελάσματα αποτελούν τοπικές συγκεντρώσεις λιπιδίων κάτω από την επιδερμίδα και εμφανίζονται κυρίως στα άνω και κάτω βλέφαρα. Στο 50% των περιπτώσεων συσχετίζονται με υπερλιποπρωτεϊναιμία. Η αντιμετώπισή τους συνίσταται στη εξάχνωση με laser η χειρουργική αφαίρεσή τους υπό τοπική αναισθησία.

Λιπώματα

Τα λιπώματα αποτελούν τους πιο συχνούς καλοήθεις όγκους που αναπτύσσονται στο ανθρώπινο σώμα. Προέρχονται από το λιπώδη ιστό, ο οποίος βρίσκεται κατανεμημένος σε όλο το σώμα μας. Το μέγεθός τους μπορεί να κυμαίνεται από λίγα χιλιοστά μέχρι αρκετά εκατοστά. Τα λιπώματασυνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα εκτός εάν αποκτήσουν σημαντικό μέγεθος και πιέζουν παρακείμενα όργανα ή αν εντοπίζονται σε σημεία όπου περνούν νεύρα, οπότε μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα λόγω πιέσεως, όπως αιμωδίες (μουδιάσματα) ή άλγος (πόνο) . Στη ψηλάφησή τους είναι συνήθως ανώδυνα. Η χειρουργική τους αφαίρεση εφαρμόζεται στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες παρατηρείται σημαντική αύξηση του μεγέθους τους ή προκαλούν συμπτώματα ή βρίσκονται κοντά σε αρθρώσεις, παρεμποδίζοντας τη λειτουργία τους. Πολύ συχνή όμως αιτία αφαίρεσής τους είναι αισθητικοί λόγοι.

Θηλώματα

Τα θηλώματα αποτελούν καλοήθεις βλάβες της επιδερμίδας. Η κοινή ονομασία που χρησιμοποιείται είναι «κρεατοελιές», όμως δεν πρέπει να συγχέονται με τους σπίλους δηλαδή με τις «ελιές». Συνήθως έχουν μικρό μέγεθος, στρογγυλό, είναι είτε άμισχα είτε με μίσχο, με επιφάνεια λεία ή με την όψη κουνουπιδιού. Το χρώμα τους ποικίλει, από το χρώμα του δέρματος ως καστανό ή και σκούρο καφέ. Τα θηλώματα είναι στην πλειοψηφία τους ασυμπτωματικά: εκτός της αντιαισθητικής όψης τους δεν προκαλούν άλγος ή άλλη ενόχληση. Οι ζεστές και υγρές περιοχές του σώματος είναι πιο επιρρεπείς στο να εμφανίσουν τις βλάβες: λαιμός, μασχάλες, κάτω από το στήθος, βλέφαρα, βουβωνική χώρα. Η αυξημένη τριβή του δέρματος σε σημεία του σώματος που έχουν πτυχώσεις ευνοεί την ανάπτυξη του ιού HPV. Αν τα θηλώματα μεγαλώσουν και πολλαπλασιαστούν, είναι πιθανό να προκαλέσουν κνησμό, αίσθηση καύσου και πόνο στην αφή, ιδίως το καλοκαίρι όπου υπάρχει έντονη εφίδρωση. Αν για κάποιο λόγο, όπως η τριβή ή ερεθισμός από εσώρουχα, τραυματιστούν τα θηλώματα, υπάρχει ο φόβος μέχρι και για αιμορραγία.

Θεραπεία

Τα θηλώματα είναι καλοήθεις όγκοι του δέρματος, και αφαιρούνται κυρίως για αισθητικές ανάγκες. Επιπρόσθετα, αν προκύψει κάποια αλλαγή στην όψη τους και ο δερματολόγος θελήσει να αποκλείσει την πιθανότητα δυσπλασίας, προχωρά σε αφαίρεση για προληπτικούς λόγους.

Laser CO2: Αφαιρούνται αποτελεσματικά, χωρίς να επηρεάζεται το υγιές δέρμα. Η δέσμη του laser στοχεύει με ακρίβεια στη βλάβη και την καταστρέφει χωρίς να αφήνει σημάδια. Η χρήση του Laser CO2 είναι σχετικά ανώδυνη, αναίμακτη και με μηδενικό χρόνο αποθεραπείας.

Σμηγματοροική υπερκεράτωση

Η σμηγματορροϊκή υπερκεράτωση(seborrheic keratosis) είναι καλοήθης βλάβη του δέρματος, (μη καρκινική), που σχετίζεται αιτιολογικά με κληρονομική προδιάθεση. Eμφανίζεται συνήθως μετά την ηλικία το 40 ετών.

Η υπερκεράτωση χαρακτηρίζεται από πάχυνση του πιο επιφανειακού τμήματος της επιδερμίδας, που ονομάζεται κεράτινη στοιβάδα. Σε αυτό το επίπεδο, τα κύτταρα είναι ιδιαίτερα φορτωμένα με κερατίνη, πρωτεΐνη που τους προσδίδει ξηρή και πολύ σκληρή όψη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπάρχει μη φυσιολογική άθροιση της κερατίνης με αποτέλεσμα τη δημιουργία πλακών από ξηρό δέρμα και καλυμμένο με κρούστες.

Οι βλαβες της σμηγματορροϊκής υπερκεράτωσης έχουν κυκλικό ή ωοειδές σχήμα, καφέ ή μαύρο χρώμα, και η διάμετρός τους μπορεί να φτάσει τα 2 εκατοστά. Σε ορισμένες περιπτώσεις προεξέχουν από το δέρμα και υπάρχει κνησμός. Συνήθως εμφανίζονται στο πρόσωπο και στον κορμό. Οι σµηγµατορροϊκές υπερκερατώσεις µπορεί να ερεθιστούν από την τριβή των ρούχων ή από κάποιο τραυµατισµό. Μετά από ξήσιμο έχει τύχει να πέφτουν και να φευγουν, αλλά συνήθως επανεμφανίζονται

Δεν υπάρχει τρόπος να αποφευχθεί η σμηγματορροϊκή κεράτωση.

Στην ψηλάφηση η επιφάνεια τους μπορεί είναι λιπαρή αλλά οι σμηγματορροϊκές υπερκερατώσεις είναι συνήθως τραχείες με μικρές εμβαθύνσεις.

H εμφάνιση πολλαπλών σμηγματορροικών υπερκερατώσεων που συνοδεύονται από φαγούρα, μπορεί να συνδυάζεται και με κάποια υποκείμενη εσωτερική κακοήθεια,για αυτό το λόγο πρέπει να εξετάζονται από γιατρό.

Διάγνωση

Οι δερματολόγοι μπορούν ευκολα να διαγνώσουν την σμηγματορροϊκή κεράτωση κατά την εξέταση τους. Σε σπάνιες περιπτώσεις, η σμηγματορροϊκή κεράτωση μπορεί να μοιάζει με άλλες δερματικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων του κακοήθους μελανώματος. Αν η διάγνωση είναι αβέβαιη, ο δερματολόγος πρέπει να κάνει ψηφιακή δερματοσκόπηση ή ακόμα και βιοψία, στην οποία ένα μέρος της βλάβης αφαιρείται και γίνεται ίστολογική εξέταση.

Θεραπεία

Η Σμηγματορροϊκή υπερκεράτωση δεν απαιτεί θεραπεία. Αν η σμηγματορροϊκή κεράτωση έχει ερεθισμό, φαγούρα ή είναι αντιαισθητική ή άν αιμορραγεί, μπορεί να αφαιρεθει στο ιατρείο. Η θεραπεία είναι συνήθως ανώδυνη.

Οι κύριες μέθοδοι αφαίρεσης είναι:

Απόξεση- Tο δέρμα ξύνεται χρησιμοποιώντας ένα όργανο που λέγεται ξέστρο.
Κρυοχειρουργική ή κρυοπηξία εφαρμόζεται πάνω τους και στη συνέχεια αφήνεται να πέσουν, σε διάστημα δυο εβδομάδων αργότερα.
Διαθερμοπηξία– Ηλεκτροχειρουργικής
Laser CO2

Δέρματοινωμα

Eίναι ένα πολύ συχνό δερματικό οζίδιο που συνήθως συναντάται στα άκρα και είναι σημαντικό μόνο για αισθητικούς λόγους η γιατί συγχέεται με άλλες βλάβες όπως το κακόηθες μελάνωμα συναντάται συχνότερα στις γυναίκες από τους άντρες και είναι συνήθως ασυμπτωματικό η κατανομή του είναι στα άκρα κάτω άκρα άνω άκρα και στον κορμό σπανία συναντάται στην κεφαλή.Οι βλάβες μπορεί να επιμένουν χωρίς να αυξάνουν σε μέγεθος για χρονία έως δεκαετίες η μπορεί να υποστρέφουν αυτόματα.Αντιμετώπιση συνήθως δεν χρειάζεται.Δεν ενδείκνυται η χειρουργική αφαίρεση γιατί η ουλή που αφήνει είναι συχνά λιγότερα αισθητικά αποδεκτή από ότι το δερματοίνωμα .

Μπορεί να χρησιμοποιηθούν οι κρυοχειρουργική και το λέιζερ.

Σμηγματογόνος υπερπλασία

Πρόκειται για πολύ συχνές βλάβες συνήθως σε ηλικιωμένα άτομα που μπορεί να συγχέονται με το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα.Η σμηγματογόνος υπερπλασία μπορεί να καταστραφεί με laser CO2

Συρίγγωμα

Το συρίγγωμα είναι καλοήθες αδένωμα των εκκρινών πόρων. πρόκειται για σκληρές Βλατίδες στο χρώμα του δέρματος η κίτρινες, που απαντούν κυρίως σε γυναίκες. πρωτοεμφανίζονται με την ενηλικίωση και μπορεί να είναι οικογενείς.Οι βλάβες είναι συχνότερα πολλαπλές πάρα μονήρες και εντοπίζονται συνήθως γύρω από τα βλέφαρα και στο πρόσωπο τις μασχάλες τον ομφαλό τον ανώτερο θώρακα και το αιδοίο.

Οι βλάβες είναι μη αποδεκτές αισθητικά και οι περισσότεροι ασθενείς επιθυμούν την αφαίρεση τους.

Ο πιο επιλεκτικός τρόπος είναι το laser.

ΜΕΛΑΝΙΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΙ ΣΠΙΛΟΙ

Οι μελανινοκυτταρικοί σπιλοκυτταρικοί σπίλοι είναι μικρές περιγεγραμμένες επίκτητες Μελάγχρωματικές κηλίδες η βλατίδες αποτελούμενες από ομάδες σπίλοκυττάρων που εντοπίζονται στην επιδερμίδα στο χόριο και σπανία στον υποδόριο ιστό. Οι περισσότεροι ενήλικες έχουν περί τους 20 σπίλους. Οι κοινοί επικτητοι σπίλοι παρουσιάζουν οικογενειακή κατανομή.

Οι δυσπλαστικοί σπίλοι είναι δυνητικά πρόδρομες βλάβες του κακοήθους μελανώματος απαντούν σε όλους σχεδόν τους ασθενείς με οικογενές δερματικό μελάνωμα και στο 30 – 50 % των ασθενών με σποραδικό μη οικογενές πρωτοπαθές μελάνωμα.

Η έκθεση στον ήλιο είναι ένας παράγοντας που προάγει την ανάπτυξη σπίλων στις εκτεθειμένες περιοχές. Ο κίνδυνος για μελάνωμα σχετίζεται με τον αριθμό των κοινών και δυσπλαστικών σπίλων ακόμα και αν υπάρχουν ελάχιστες βλάβες .

Οι βλάβες αυτές που αποκαλούνται και ελιές εμφανίζονται στην πρώιμη παιδική ηλικία και φτάνουν στο μέγιστο κατά την νεαρή ενήλικη ζωή, παρατηρείται σταδιακή υποστροφή των βλαβών και οι περισσότερες εξαφανίζονται έως την ηλικία των 60 ετών. Δυσπλαστικοί σπίλοι συνεχίζουν να εμφανίζονται καθόλου τη διάρκεια της ζωής και πιστεύετε ότι δεν υποστρέφουν.

Η ταξινόμηση των μελανοκυττάρικων σπίλων είναι;

1)Συνδεσμικοί μελανινοκυτταρικοί σπίλοι

2) Μικτοί μελανινοκυτταρικοί σπίλοι

3) Χοριακοί μελανινοκυτταρικοί σπίλοι

Αν υπάρχει ένδειξη για αφαίρεση ενός μελανινοκυτταρικού σπίλου θα πρέπει πάντοτε να αφαιρείται για ιστολογική εξέταση και οριστική θεραπεία (αυτό ίδιως αναφέρεται και είναι αποφασιστικής σημασίας για τον αποκλεισμό συγγενούς, δυσπλαστικού η κυανούς σπίλου)

Η αφαίρεση θηλωματώδους, μικτού η χοριακού σπίλου για αισθητικούς λόγους με λέιζερ προϋποθέτει ότι ο σπίλος διαγιγνώσκεται πέραν πάσης αμφιβολίας ως καλοήθης μελανινοκυτταρικός σπίλος και ότι έχει γίνει ιστολογική εξέταση.

Για αυτό είναι πολύ σημαντικό η διάγνωση η χαρτογράφηση και η επιλογή θεραπείας να γίνεται από ειδικό δερματολόγο.-